Σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας γύρω από το έργο Great Sea Interconnector (GSI), η κυπριακή κυβέρνηση εμφανίζεται καθησυχαστική, διαβεβαιώνοντας ότι η μελέτη επικαιροποίησης των τεχνικών και οικονομικών δεδομένων θα προχωρήσει κανονικά. Η Λευκωσία τονίζει ότι η διαδικασία έχει ήδη δρομολογηθεί, στο πλαίσιο της συμφωνίας συνεργασίας με την ελληνική κυβέρνηση, με στόχο την προσέλκυση νέων επενδυτών και την ενίσχυση της χρηματοδοτικής βάσης του έργου.
Πληροφορίες του Φιλελευθέρου από ενημερωμένη κυβερνητική πηγή αναφέρουν πως θέση και πρόθεση της κυβέρνησης είναι «να πραγματοποιηθεί κανονικά» η μελέτη, όπως συμφωνήθηκε. Σε ερώτηση «ποιος θα κάνει τη μελέτη επικαιροποίησης, ο ΑΔΜΗΕ ή οι κυβερνήσεις», η απάντηση της ίδιας πηγής ήταν «η απόφαση ήταν να γίνει η μελέτη από κοινού από τις δύο κυβερνήσεις».
Το GSI, η ηλεκτρική διασύνδεση που φιλοδοξεί να συνδέσει ενεργειακά την Κύπρο με την Ελλάδα και μέσω αυτής με την ευρωπαϊκή αγορά, παραμένει έργο υψηλής στρατηγικής σημασίας για τη χώρα. Παρόλα αυτά, οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν προκαλέσει νέα συζήτηση για το μέλλον και τη βιωσιμότητά του.
Η διαβεβαίωση της Λευκωσίας
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η επικαιροποίηση των παραμέτρων του έργου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού και δεν συνδέεται με τις όποιες επιφυλάξεις εκφράζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως αναφέρουν, «η μελέτη επικαιροποίησης είναι αναγκαία για να εισέλθει το έργο στην επόμενη φάση» και τα αποτελέσματά της θα κοινοποιηθούν εγκαίρως σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Αντίθετη θέση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Την ίδια στιγμή, όμως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται να κρατά διαφορετική στάση. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Βρυξέλλες δεν προτίθενται να προχωρήσουν σε νέα μελέτη βιωσιμότητας ή σε νέα ανάλυση κόστους–οφέλους για το GSI, παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζουν τη σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Η στάση αυτή δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την επόμενη ημέρα, αλλά και για το πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί η διαδικασία υλοποίησης.
Σκιές από την έρευνα του EPPO
Προσθέτοντας ακόμη ένα επίπεδο πολυπλοκότητας, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Εισαγγελέα (EPPO) διεξάγει έρευνα σε πτυχές της προηγούμενης περιόδου του έργου, όταν αυτό βρισκόταν υπό τη διαχείριση ιδιωτικής εταιρείας. Η έρευνα, αν και δεν σχετίζεται άμεσα με το τρέχον στάδιο υλοποίησης, δημιουργεί ένα κλίμα επιφυλακτικότητας που επηρεάζει τη δημόσια συζήτηση.
Σημείο καμπής για το έργο
Με την Κύπρο και την Ελλάδα να επιδιώκουν να παρουσιάσουν το έργο ως «ώριμο» και έτοιμο να προχωρήσει, και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τονίζει την ανάγκη τεκμηριωμένης βιωσιμότητας, το GSI φαίνεται να βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Οι αποφάσεις των επόμενων μηνών —κυρίως σε επίπεδο ευρωπαϊκής στήριξης και επενδυτικού ενδιαφέροντος— αναμένεται να καθορίσουν το μέλλον ενός έργου που έχει χτιστεί με υψηλές προσδοκίες αλλά και σημαντικές προκλήσεις.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συζήτηση γύρω από το GSI θα συνεχιστεί, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία προσπαθεί να διατηρήσει την ώθηση του έργου, ενώ οι ευρωπαϊκοί θεσμοί απαιτούν σαφή οικονομικά και τεχνικά δεδομένα πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω χρηματοδότηση.
