Ενδεικτικό των αναταράξεων που έχουν προκληθεί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας εξαιτίας της σύρραξης στη Μέση Ανατολή είναι και το άλμα στη χονδερεμπορική αγορά ρεύματος. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ενώ η Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται «επί ποδός πολέμου».
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, η μέση τιμή για το φυσικό αέριο στην αγορά επόμενης ημέρας έχει σκαρφαλώσει στα 105,79 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με άλμα 130% σε δύο ημέρες, ως αντίδραση στην κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Αντίστοιχα έχουν εκτοξευτεί οι τιμές χονδρικής ρεύματος για άλλες ευρωπαϊκές αγορές, με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στα 115,33 ευρώ/MWh, τη Γερμανία στα 105,61 ευρώ/MWh, τη Ιταλία στα 125,20 ευρώ/MWh κ.ο.κ.
Η διαταραχή στη διακίνηση πετρελαίου και LNG από τα Στενά του Ορμούζ, η διακοπή παραγωγής μεγάλων εταιρειών έπειτα από επιθέσεις του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές και η κλιμακούμενη κρίση στην ευρύτερη περιοχή έχουν οδηγήσει σε κλιμάκωση του κινδύνου περιορισμού της παγκόσμιας προσφοράς. Ως αποτέλεσμα, μεταφέρεται ο κίνδυνος στην αγορά και προκαλούνται ανοδικές πιέσεις για τις τιμές.
Παρόμοια είναι τα μηνύματα και από το ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας. Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου σημείωσαν άνοδο που έφτασε χθες το 50% στα 47 ευρώ/MWh. Έκλεισαν στα 43,3 ευρώ/MWh με αύξηση 35% από την προηγούμενη συνεδρίαση.
Εν τω μεταξύ, σοκ προκάλεσε η αναστολή παραγωγής LNG από την QatarEnergy, μετά τα πλήγματα από ιρανικά drones στις εγκαταστάσεις της. Η απόφαση αυτή επηρεάζει την παραγωγή του Κατάρ, το οποίο καλύπτει περίπου το 18%-20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG και το 12%-15% των εισαγωγών LNG της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, η αναστολή του εφοδιασμού από το Κατάρ απειλεί τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ε.Ε., στην οποία τα αποθέματα έχουν υποχωρήσει κάτω από το 30%.
Ειδικότερα η Ελλάδα μπορεί να εισάγει έως και 4 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως μέσω του Trans Adriatic Pipeline (TAP), ρωσικό αέριο συνεχίζει να φτάνει μέσω του TurkStream και οι εισαγωγές LNG από το Κατάρ είναι περιορισμένες, καθώς αυξάνονται οι ροές αμερικανικού LNG.
Αναφορικά με τα καύσιμα, στην ελληνική αγορά δεν διαφαίνεται κίνδυνος τροφοδοσίας, αν και στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή περιλαμβάνονται οι αυξήσεις σε αμόλυβδη και ντίζελ. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι ανοδικές πιέσεις, ειδικά στο ντίζελ είναι αναμενόμενη, καθώς μεγάλο μέρος της παραγωγής του Ιράν αφορά κινεζικές εισαγωγές.
Η πορεία της τιμής του πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα για τρίτη συνεχόμενη ημέρα, καθώς η σύρραξη στη Μέση Ανατολή μαίνεται και το κλείσιμο των Στενών του Ουρμούζ εντείνει τις ανησυχίες για προβλήματα στον εφοδιασμό των αγορών.
Η τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Brent Βόρειας Θάλασσας σε παράγωγα (προθεσμιακά συμβόλαια) βρισκόταν στα 78,83 δολάρια (+1,10%) περί τις 03.10 (ώρα Ελλάδας). Χθες έφτασε ώς και στα 82,37 δολάρια, αν και η άνοδος περιορίστηκε στο 6,7%.
Η αμερικανική ποικιλία West Texas Intermediate (WTI) κατέγραφε άνοδο 74 σεντς (+1%) στα 71,97 δολάρια. Η άνοδός του επίσης περιορίστηκε χθες έκλεισε με άνοδο 6,3%.
Παρατηρητές προεξοφλούν ότι οι τιμές του αργού θα παραμείνουν αυξημένες, τουλάχιστον όσο συνεχίζεται η σύρραξη. Αναλυτές της Bernstein αναθεώρησαν προς τα πάνω την εκτίμησή τους για την τιμή του Brent Βόρειας Θάλασσας από τα 65 στα 80 δολάρια το βαρέλι το 2026 – υπολογίζουν ότι ίσως φτάσει ακόμη και τα 120-150 δολάρια, αν ο πόλεμος έχει διάρκεια.
