Tη μονιμοποίηση του μηχανισμού για τις από κοινού προμήθειες φυσικού αερίου από την Ε.Ε. εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters που υποστηρίζει ότι έχει στα χέρια του έγγραφο του σχετικού σχεδίου. Με τον τρόπο αυτό οι Βρυξέλλες θέλουν να διασφαλίσουν την ενεργειακή θωράκιση της Ένωσης πριν από την έναρξη της επόμενης χειμερινής περιόδου.
Ο μηχανισμός δημιουργήθηκε πέρυσι, μετά την περικοπή των ροών από τη Ρωσία και την εκτίναξη των τιμών σε επίπεδα-ρεκόρ, και η λειτουργία του κρίθηκε επιτυχημένη. Μέχρι και τον περασμένο Μάιο περισσότερες από 110 εταιρείες είχαν εγγραφεί στην πλατφόρμα του μηχανισμού και έκτοτε εκτιμάται ότι έχουν προστεθεί κι άλλες.
Όσον αφορά τα επίπεδα ζήτησης, τα αιτήματα μέσω της πλατφόρμας ξεπέρασαν τα 27 δισ. κυβικά μέτρα, ήταν δηλαδή διπλάσια έναντι των 13,4 bcm που ήταν ο αρχικός στόχος των Βρυξελλών, αν και πρόκειται για ένα μικρό κομμάτι της πίτας των συνολικών αναγκών της ΕΕ που κυμαίνονται στα 360 bcm.
Η πρωτοβουλία είχε προσωρινό χαρακτήρα και επρόκειτο να λήξει φέτος τον Δεκέμβριο, όμως μετά την επιτυχημένη λειτουργία της η Κομισιόν έκρινε σκόπιμη τη μονιμοποίηση του μηχανισμού στο πλαίσιο της γενικότερης αναμόρφωσης της αγοράς αερίου της Ε.Ε.
Εξάλλου, αν και τα κράτη0μέλη έχουν φροντίσει να τροφοδοτήσουν στο μάξιμουμ τα αποθέματά τους εν όψει χειμώνα, πάνω από το 90%, η πρόσφατη αστάθεια στις τιμές του φυσικού αερίου ήρθε να επιβεβαιώσει το πόσο ευάλωτος παραμένει ο κλάδος, ειδικά δε απέναντι σε έκτακτα γεγονότα.
Σύμφωνα με το Reuters, η νέα πρόταση της Κομισιόν ορίζει πως τα κράτη-μέλη και οι εταιρείες του κλάδου θα έχουν μόνιμα τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε συλλογικές προμήθειες. Η συμμετοχή θα είναι εθελοντική, όμως σε περίπτωση που η Ε.Ε. βρεθεί εκτάκτως απέναντι σε μια κρίση στα επίπεδα προσφοράς, οι από κοινού αγορές θα γίνουν υποχρεωτικές, ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα τα κράτη-μέλη να βρεθούν σε ανταγωνισμό μεταξύ τους για να διασφαλίσουν τις ποσότητες που χρειάζονται.
Άλλη μία διαφορά έχει να κάνει με την καταγραφή των συμβολαίων. Στο αρχικό σχέδιο δεν ήταν σαφές αν τα αιτήματα που καταγράφονταν οδηγούσαν τελικά στην υπογραφή συμβολαίων. Ουσιαστικά η Ε.Ε. έφερνε κοντά πωλητές και αγοραστές, όμως δεν συμμετείχε στη διαδικασία και δεν είχε έλεγχο ή επιτήρηση των διαπραγματεύσεων που ακολουθούσαν και των συμβολαίων που τελικά υπογράφονταν. Στο νέο καθεστώς, οι εταιρείες θα οφείλουν να δηλώνουν τα συμβόλαια που υπογράφουν.
Οι συνομιλίες σε επίπεδο θεσμών για την επίτευξη συμφωνίας (απαιτείται η έγκριση και της Ευρωβουλής) εκτιμάται ότι θα αρχίσουν μέσα στον μήνα, δεδομένου πως η Κομισιόν θέλει το νέο πλαίσιο να είναι έτοιμο έως τα τέλη της χρονιάς, οπότε λήγει το προσωρινό καθεστώς.
Μάλιστα, στο τραπέζι βρίσκεται και η πιθανή διεύρυνση του μέτρου των από κοινού προμηθειών και για άλλα ενεργειακά προϊόντα, όπως το υδρογόνο, ειδικά με δεδομένο ότι τον Νοέμβριο αναμένεται να κάνει πρεμιέρα η σχεδιαζόμενη Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου, με στόχο να παρέχει χρηματοδοτήσεις για την ενίσχυση της παραγωγής και χρήσης του συγκεκριμένου, πιο φιλικού προς το περιβάλλον, καυσίμου.
