Μια ανάσα από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι βρίσκεται πλέον το Brent, με την αγορά πετρελαίου να εισέρχεται ξανά σε ζώνη υψηλής νευρικότητας, καθώς οι επενδυτές στρέφουν το βλέμμα τους στα Στενά του Ορμούζ και στην επικείμενη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για τη ναυσιπλοΐα.
Την ίδια ώρα, οι αυξημένες αγορές αργού από την Κίνα περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα περιθώρια στην παγκόσμια αγορά, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ισχυρής ζήτησης.
Το Brent κινείται κοντά στα 97,5 δολάρια το βαρέλι, έχοντας κερδίσει περίπου 1,6% μέσα στις δύο τελευταίες συνεδριάσεις, ενώ το αμερικανικό αργό WTI πλησιάζει τα 93 δολάρια.
Η άνοδος του Brent από την έναρξη της σύγκρουσης πριν από περισσότερο από έξι μήνες ξεπερνά πλέον το 30%, γεγονός που επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέου ενεργειακού κύματος ακρίβειας.
Το μεγάλο στοίχημα στα Στενά του Ορμούζ
Το επίκεντρο της αγοράς βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο στενό θαλάσσιο πέρασμα του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με το Ομάν για τη δημιουργία ενός προσωρινού ασφαλούς διαδρόμου ναυσιπλοΐας, μέσω του οποίου θα μπορούν να περνούν εμπορικά και ενεργειακά φορτία.
Ωστόσο, πολλές από τις λεπτομέρειες του σχεδίου παραμένουν ασαφείς.
Η αγορά θέλει να γνωρίζει ποια πλοία θα καλύπτονται από τη συμφωνία, ποιος θα εποπτεύει τη διέλευση και κυρίως κατά πόσο θα μειωθεί πραγματικά ο κίνδυνος νέων επεισοδίων.
Οι τελευταίες στρατιωτικές εξελίξεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν αυξήσει αισθητά το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές του αργού, ενώ η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι η ναυσιπλοΐα στην περιοχή εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρούς κινδύνους.
Γιατί το Ορμούζ μπορεί να αλλάξει όλη την αγορά
Παρά τις εντάσεις, οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο δεν έχουν σταματήσει.
Οι ημερήσιες ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ υπολογίζονται σήμερα περίπου στα 10 εκατομμύρια βαρέλια, με το μεγαλύτερο μέρος τους να αφορά αργό πετρέλαιο.
Η συνέχιση αυτών των ροών αποτελεί μέχρι στιγμής τη βασική δικλίδα ασφαλείας της αγοράς.
Μια σοβαρότερη ή παρατεταμένη διακοπή, όμως, θα μπορούσε να προκαλέσει απότομη ανατίμηση του πετρελαίου, καθώς οι traders θα αναγκάζονταν να προεξοφλήσουν μικρότερη παγκόσμια προσφορά.
Γι’ αυτό και κάθε είδηση από την περιοχή μεταφράζεται σχεδόν αμέσως σε διακυμάνσεις στις τιμές.
Η Κίνα αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο
Στο γεωπολιτικό μέτωπο προστίθεται ένας ακόμη παράγοντας: η Κίνα.
Τα κινεζικά διυλιστήρια έχουν αυξήσει τις αγορές αργού από αγορές όπως η Αφρική, ο Καναδάς και η Λατινική Αμερική, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία.
Η άνοδος των κινεζικών αγορών έχει ήδη περάσει στις τιμές συγκεκριμένων ποιοτήτων πετρελαίου.
Οι αναλυτές εμφανίζονται, πάντως, επιφυλακτικοί ως προς το κατά πόσο πρόκειται για μια μόνιμη επιστροφή της κινεζικής ζήτησης σε ισχυρή ανοδική τροχιά ή για μια περισσότερο συγκυριακή κίνηση εξασφάλισης ενεργειακών αποθεμάτων.
Πάνω από 30% η άνοδος του Brent
Η εικόνα των τελευταίων μηνών αποτυπώνει το μέγεθος της ανατροπής στην αγορά.
Το Brent έχει ενισχυθεί περισσότερο από 30% από την έναρξη της σύγκρουσης, χωρίς ωστόσο να έχει επιστρέψει στα υψηλά των άνω των 126 δολαρίων το βαρέλι που είχαν σημειωθεί στα τέλη Απριλίου.
Ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται σε ορισμένα διυλισμένα προϊόντα.
Το diesel αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα, καθώς οι περιορισμοί στην προσφορά, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας, έχουν καταστήσει την αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη.
Goldman Sachs: Οι κίνδυνοι παραμένουν ανοδικοί
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι αγορές αρχίζουν να ενσωματώνουν όλο και περισσότερο το σενάριο μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι αναλυτές της τράπεζας προχώρησαν σε μικρή ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεών τους για το πετρέλαιο, θεωρώντας ότι τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα μπορεί να συνεχιστούν ακόμη και μέσα στο 2027.
Το μεγαλύτερο μήνυμα, πάντως, είναι ότι οι κίνδυνοι για τις τιμές εξακολουθούν να γέρνουν προς τα πάνω.
Με άλλα λόγια, ένα νέο σοβαρό επεισόδιο στο Ορμούζ ή μια ουσιαστική μείωση των ενεργειακών ροών θα μπορούσε να οδηγήσει την αγορά πολύ γρήγορα πάνω από το επίπεδο των 100 δολαρίων.
Στο τραπέζι ακόμη και τέλη διέλευσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι πληροφορίες για το μελλοντικό καθεστώς των Στενών.
Ιράν και Ομάν εξετάζουν τη διαμόρφωση ενός πιο θεσμοθετημένου μηχανισμού διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο έχει τεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης.
Οι ΗΠΑ, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν την επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Πρόκειται για μια αντιπαράθεση που ξεπερνά την τιμή του πετρελαίου, καθώς αφορά τον ίδιο τον έλεγχο μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς της παγκόσμιας οικονομίας.
Νέες επιθέσεις αυξάνουν την ανησυχία
Το κλίμα επιβάρυναν και νέες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στην Τζιζάν, κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν προκλήθηκαν σημαντικές ζημιές, όμως το περιστατικό ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά χτυπημάτων εναντίον ενεργειακών υποδομών στην περιοχή.
Η ανησυχία των αγορών είναι ότι μια αλληλουχία τέτοιων περιστατικών θα μπορούσε να πλήξει όχι μόνο την παραγωγή αργού αλλά και τη δυνατότητα διύλισης και μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων.
Το επόμενο ορόσημο είναι τα 100 δολάρια
Για την αγορά, το επόμενο μεγάλο τεχνικό αλλά και ψυχολογικό επίπεδο είναι πλέον ξεκάθαρο: τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η απόσταση είναι μικρή και οι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν το Brent πάνω από αυτό το όριο παραμένουν πολλοί.
Η συμφωνία Ιράν – Ομάν μπορεί να λειτουργήσει ως βαλβίδα εκτόνωσης εφόσον εξασφαλίσει πράγματι ασφαλή διέλευση φορτίων από το Ορμούζ.
Σε αντίθετη περίπτωση, μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση, περιορισμός των εξαγωγών ή προβλήματα σε εγκαταστάσεις παραγωγής και διύλισης θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέο ράλι.
Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται έτσι ξανά σε μια εύθραυστη ισορροπία, όπου λίγα μίλια θαλάσσιου περάσματος στον Περσικό Κόλπο μπορούν να καθορίσουν τιμές ενέργειας, πληθωρισμό και κόστος μεταφορών σε ολόκληρο τον κόσμο.
